Suzuki-fruitvlieg (of Aziatische fruitvlieg)

Fruitvliegjes lijken zo onschuldig. De meeste soorten, zoals de inheemse gewone fruitvlieg (Drosophila melanogaster), leggen hun eitjes vooral in overrijp of rottend fruit. Geen probleem, want dat betekent dat het fruit toch al niet meer geschikt was om te verkopen of te consumeren.

Wereldwijd bestaan er ruim 3800 soorten fruitvliegen, dus zou één extra soort geen groot probleem moeten zijn? Toch wel, want de Suzuki-fruitvlieg of Aziatische fruitvlieg (Drosophila suzukii) kan een ware ramp betekenen voor de fruitteelt.

In tegenstelling tot de meeste inheemse fruitvliegen tast de Suzuki-fruitvlieg namelijk ook gezond, rijpend en zelfs bijna rijp fruit aan. Dat maakt haar tot een serieus probleem voor fruittelers en daarmee de hele keten tot en met de supermarkt.

De Suzuki-fruitvlieg is (vermoedelijk) inheems in delen van Oost- en Zuidoost-Azië. In Japan werd ze al in 1916 beschreven. Rond 1930 was deze fruitvlieg ook bekend uit Korea en China. Dankzij haar grote verspreidingsvermogen – vooral via de internationale fruithandel – bereikte ze in 2008 Californië en vrijwel tegelijkertijd Europa (eerste waarnemingen in Spanje in 2008 en Italië in 2009). Daarna volgden snel Frankrijk, Zwitserland, België (2011) en sinds 2012 ook in Nederland. Inmiddels komt de soort voor in grote delen van Noord-Amerika, Europa en daarbuiten.

De mannetjes (2,6–2,8 mm) zijn makkelijk te herkennen aan de duidelijke donkere vlekken aan de top van de vleugels. Daarom heet de soort in het Engels spotted wing drosophila. De vrouwtjes zijn iets groter (3,2–3,4 mm) en hebben een gezaagde legboor (ovipositor). Met die ‘zaag’ kunnen ze de schil van hard, nog onrijp of net rijpend fruit doorboren om er eitjes in te leggen.

Een vrouwtje kan in haar leven gemiddeld zo’n 350 tot 400 eitjes leggen (en soms nog meer). De larven vreten zich een weg door het vruchtvlees, waardoor het fruit snel zacht wordt en gaat rotten. Bovendien blijft de soort actief bij lagere temperaturen dan de meeste Europese fruitvliegen, waardoor ze een langere periode per seizoen schade kan veroorzaken.

De Suzuki-fruitvlieg is zeer polyfaag. Het is dus een 'meerdere-soorten-eter'. Zachtfruit, zoals aardbei, framboos, braam, kers, pruim, druif, kiwi en rode en zwarte bes, staan hoog op het menu. Ook andere 'dunne-schil-vruchten' kunnen worden aangetast. Bij een ernstige aantasting kan de oogst binnen korte tijd voor 80 tot 100 procent verloren gaan. Voor een fruitteler kan dat desastreuze financiële gevolgen hebben.

De soort is inmiddels permanent gevestigd in Nederland en vormt een blijvende uitdaging voor de fruitteelt. Monitoring, hygiëne, netten en biologische bestrijding (onder meer met sluipwespen) zijn de belangrijkste middelen om de schade te beperken.